Su Sayacında 10 Yıl Kuralı: Damga Süresi Nedir, Dolunca Ne Olur?

24 Temmuz 2026 · #aski-mevzuat

Su sayacı bir ölçü aletidir ve tartıdan akaryakıt pompasına kadar tüm ölçü aletleri gibi periyodik muayeneye tabidir. Bu yazıda "damga süresi" kavramını ve 10 yıl kuralının pratikte ne anlama geldiğini açıklıyor; sayacınızın yaşını nasıl öğreneceğinizi, kartlı ve mekanik sayaç arasındaki farkı ve sık karıştırılan güvence bedeli konusunu tek rehberde topluyoruz.

Damga (mühür) süresi nedir?

Damga, sayacın doğru ölçüm yaptığının resmî onayıdır; sayaç üretildiğinde veya muayene edildiğinde vurulur. Ölçü Aletleri Muayene Yönetmeliği uyarınca su sayaçlarında damga süresi 10 yıldır. Süre, sayacın üzerindeki damga yılından itibaren işler.

Burada gözden kaçan önemli bir ayrıntı var: geri sayım, sayacın binanıza takıldığı tarihte değil, üzerindeki damga yılında başlar. Bu yüzden "bizim sayaçlar daha yeni" hissi yanıltıcı olabilir; belirleyici olan takvim değil, mühürdeki yıldır.

Süre dolunca ne olur?

• Sayaç mevzuaten kullanılamaz hale gelir; ölçüm değeri güvenilir kabul edilmez.
• İdareler (Ankara'da ASKİ) süresi dolan sayaçları ücretsiz değiştirme programı yürütür.
• Değişime rağmen süresi dolmuş sayaç kullanmaya devam eden aboneler için idari para cezası riski vardır.

Süresi dolan sayaç mutlaka arızalı demek değildir; mevzuatın kabulü, 10 yılın sonunda ölçüm doğruluğunun artık garanti edilemeyeceğidir. Yaşlanan mekanizma bazen abonenin aleyhine, bazen lehine yanlış ölçer — iki durumda da adil faturalama için yenileme şarttır.

Sayacımın damga yılını nasıl öğrenirim?

Sayacın damga yılını öğrenmenin en kısa yolu, sayacın üzerine bakmaktır; yıl bilgisi sayacın kendisinde yazılıdır. Sayacın ön yüzündeki metal mühür (damga) üzerinde vurulmuş yıl ve gövde etiketindeki üretim yılı size yaşını söyler. Kontrol ederken şu üç noktaya bakın:

1. Kurşun mühür: Çoğu sayaçta cam çerçevesindeki kurşun mühürde yıl okunabilir; mührün iki yüzünü de çevirip bakın.
2. Gövde etiketi: Sayacın gövdesindeki etikette üretim yılı ve seri numarası yer alır.
3. Kadran çevresi: Bazı modellerde üretim yılı, kadranı çevreleyen halkada veya ekran çerçevesinde yazar.

Mühür silik, mahal karanlık ya da sayaç ulaşılması güç bir noktadaysa yıl okunamayabilir — bu durum zaten kollektör mahallinin de sorunlu olduğunun ilk işaretidir. Emin olamıyorsanız fotoğrafını WhatsApp'tan gönderin, birlikte bakalım.

Kartlı sayaçta da 10 yıl kuralı geçerli mi?

Evet; damga süresi sayacın türüne bakmaz. Kartlı (ön ödemeli) sayaç da mekanik sayaç da birer ölçü aletidir ve aynı 10 yıllık damga süresine tabidir. İkisi arasındaki fark kuralda değil, kullanım şeklindedir:

• Mekanik sayaç: Su geçtikçe dönen çark mekanizması tüketimi kadrana yazar; tüketim dönem dönem okunur ve sonradan faturalandırılır.
• Kartlı sayaç: Ön ödemelidir; karta yüklenen kredi sayaca aktarılır, kredi bittiğinde sayaç suyu keser. Elektronik bileşen ve vana içerdiği için mahal koşullarına karşı daha hassastır.

Bu hassasiyet kollektör tarafında da karşılık bulur: yönerge, kartlı sayaç kollektörlerinde mahal sıcaklığının 10°C altına düşmemesini ister. Kartlı sisteme geçmeyi düşünen binalarda kollektör ve mahal seçimini baştan buna göre planlamak, ileride ikinci bir tadilatın önüne geçer.

Güvence bedeli nedir, sayaç parası mı?

Hayır — güvence bedeli sayaç ücreti değil, iade edilebilir bir depozitodur. Süresi dolan sayaç ASKİ tarafından ücretsiz değiştirilir; abonelerden sayaç bedeli alınmaz. Değişim vesilesiyle yapılan abonelik güncellemesi kapsamında tahsil edilebilen güvence bedeli ise aboneliğin teminatı niteliğindedir:

• Sayaç için ödeme yapmazsınız; değişim ekiplerinin kapıda "sayaç parası" tahsil etmesi söz konusu değildir.
• Güvence bedeli iade edilebilir bir depozitodur; sayacın karşılığı değildir.
• Güncel tutarı ve iade koşullarını ASKİ abone hizmetlerinden öğrenebilirsiniz; bedel idarenin tarifesine göre belirlenir.

Bu ayrımı bilmek önemli: "ücretsiz değişim" ile "güvence bedeli" ifadeleri zaman zaman karıştırılıyor ve değişimin gizli bir ücreti varmış gibi algılanabiliyor. Yoktur — sayaç ücretsizdir, depozito ise iade edilebilir ayrı bir kalemdir.

Değişim gerçekten ücretsiz mi?

Sayacın kendisi ASKİ tarafından ücretsiz sağlanır ve takılır. Ancak iki durum masraf çıkarabilir:

1. Kollektör uygunsuzluğu: Sayacın bağlı olduğu kollektör mevzuata uygun değilse, değişim yapılabilmesi için önce kollektör yenileme gerekir; bu bina yönetiminin sorumluluğundadır. Dayanak, ASKİ Şube Yolu ve Sayaç Yerleri Yönergesi'dir (md. 6): İdare, uygun olmayan sayaç yerlerinin ve kollektörlerin mevzuata uygun hale getirilmesini isteyebilir.
2. Abone kusuru: Donma, yanma, dış müdahale gibi abonenin ihmalinden doğan hasarlarda sayaç bedeli aboneden alınır.

Uygun olmayan kollektöre sahip binalara değişim yapılmaz; ekip "kollektörünüzü yeniletin" bildirimini asıp geçer. Bildirimden mühürlemeye kadar sürecin tamamını adım adım ASKİ süreci sayfamızda anlattık.

Bina yönetimi için pratik kontrol listesi

• Sayaçların damga yıllarını listeleyin (10 yaşını geçenler öncelikli).
• Kollektörün durumuna bakın: pas, kaçak, sıkışıklık, karanlık mahal var mı?
• Bildirim asıldıysa bekletmeden ücretsiz keşif isteyin.
• Kat malikleri kararınızı hazır şablonla hızlıca alın.

10 yıl kuralı bir külfet gibi görünse de aslında fırsattır: bina, sayaç parkını sıfırlarken kollektörünü de yenileyip 20-30 yıllık bir sorunu kökten kapatır. Kafanıza takılan diğer sorular için sık sorulan sorular sayfamıza da göz atabilirsiniz.

10 yılını dolduran sayaç ücretsiz mi değişir? (Net cevap)

Evet. 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu'na göre su sayaçlarının damga (mühür) geçerlilik süresi 10 yıldır. Ankara'da 10 yılını dolduran su sayaçları ASKİ tarafından ücretsiz yenilenir; abonelerden sayaç bedeli alınmaz, yalnızca abonelik güncellemesi kapsamında iade edilebilir bir güvence bedeli (depozito) tahsil edilebilir.

Ancak kritik bir şart var: ASKİ ekipleri binaya geldiğinde sayaçların bağlı olduğu kollektör mevzuata uygun değilse sayaç değişimi yapılamaz ve binaya "kollektörünüzü yeniletin" bildirimi bırakılır. Kollektör yenileme bina yönetiminin sorumluluğundadır — ASKİ yalnızca sayacı ücretsiz değiştirir.

Özetle süreç üç adımdır: (1) kollektörünüz uygun değilse önce kollektörü yeniletin, (2) ASKİ değişim ekibi randevusunda sayaçlar ücretsiz takılır, (3) mühürleme ile süreç tamamlanır. Ankara'da kollektör yenileme için ücretsiz keşif: 0312 985 00 58.